Mae hanes hir i’r Tarw Du Cymreig.  Ers canrifoedd mae’r brîd hwn o wartheg wedi bod yn werthfawr iawn i ffermwyr gan ei fod yn darparu cig a llaeth o safon uchel ac yr un mor gartrefol ar ucheldir creigiog ag y mae ar borfa ffrwythlon yr iseldir.

Erbyn hyn mae pennod newydd yn dechrau yn hanes y Tarw Du Cymreig wrth i’r orsaf brofi Teirw Duon Cymreig gyntaf erioed gael ei sefydlu yn Sefydliad y Gwyddorau Biolegol, Amgylcheddol a Gwledig (IBERS) ger Aberystwyth.

Dros y tair blynedd nesaf bydd perfformiad 10 Tarw Du Cymreig yn cael ei fonitro bob blwyddyn yn IBERS gyda data (megis mesuriadau llinol, cymeriant bwyd a dyfnder y cyhyrau) yn cael ei gofnodi a’i asesu, gan gynhyrchu’r hyn a elwir yn fynegai swm y corff yr anifail unigol.

Mae’r rhai sy’n cynnal y treial yn gobeithio y bydd y canlyniadau yn helpu bridwyr – sydd wedi bod yn dadlau dros gael rhaglen o’r fath i wella safle’r brîd yn y farchnad – i wneud penderfyniadau gwybodus am werthuso Gwartheg Duon Cymreig yn hytrach na dim ond dibynnu ar nodweddion gweladwy teirw magu posibl.

Pan fydd y treial wedi’i gwblhau bydd semen o’r teirw gorau ar gael i’r bridwyr sy’n cymryd rhan yn y rhaglen a ddylai hyn, yn ei dro, arwain at welliannau generig ym mrîd y Gwartheg Duon Cymreig.

Cyswllt Amaeth, prosiect Echel 4 LEADER sydd y tu ôl i’r fenter gyfan, prosiect sy’n archwilio cyfleoedd busnes newydd i ffermwyr yng Ngheredigion gyda chymorth ariannol wedi’i ddarparu’n rhannol gan y Cynllun Datblygu Gwledig.

“Mae hon yn fenter gyffrous a fydd o fantais uniongyrchol i ffermwyr Cymru, gan helpu i hybu a datblygu ein tarw brodorol yr un pryd,” meddai Anwen Williams, Swyddog Prosiect Gwledig Cyswllt Amaeth.

“Gall defnyddio tarw gyda ffigurau perfformiad uwch olygu bod gwerth unrhyw loi dilynol yn cynyddu gan hyd at £47, felly mae’n gwneud synnwyr i’r ffermwyr wella eu gwartheg fel hyn.”

[hana-flv-player video=”http://www.cynnalycardi.org.uk/eng/wp-content/uploads/2012/03/duon.flv” width=”320″ height=”240″ description=”” player=”3″ autoload=”false” autoplay=”false” loop=”false” autorewind=”true” splashimage=”http://www.cynnalycardi.org.uk/eng/wp-content/uploads/2011/11/duon.jpg” /]