Daeth y gymuned allan yn llu ddydd Mercher 10 Gorffennaf i ddathlu achlysur cyffrous dangosiad cyntaf ffilm y prosiect cymunedol Cadw’r Cof. Ysgol T Llew Jones ym Mrynhoffnant sy’n cynnal y prosiect Cadw’r Cof – agorodd yr ysgol i groesawu disgyblion am y tro cyntaf ym mis medi 2012 gan greu un ysgol ar gyfer y disgyblion a oedd yn arfer mynychu ysgolion Blaenporth, Glynarthen, Rhydlewis a Phontgarreg. Ym mis Ionawr 2013, cafodd yr ysgol gwerth £9,600 o gyllid grant gan y prosiect Cynnal y Cardi, sef prosiect LEADER Echel 4 wedi ei ariannu gan Raglen Datblygu Gwledig Cymru gyda chymorth Cronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig, er mwyn datblygu eu prosiect  Cadw’r Cof.

Syniad yr ysgol oedd y prosiect. Y bwriad oedd creu cyfleoedd i oedolion a phant gymryd rhan mewn prosiect sy’n cynnwys pob elfen o’r gymuned, yn yr ysgol ei hun ac yn y cymunedau cyfagos, a hynny er mwyn ymgysylltu’r cymunedau lleol a datblygu cydlyniant cymunedol. Dywedodd Alwyn Ward, y pennaeth  “Cymrodd taith greadigol Cadw’r Cof 6 mis o waith caled i bum cymuned leol yr ysgol. Ffrwyth y gwaith oedd ffilm wresog sy’n gweu ffibrau’r gymuned at ei gilydd, yr ifanc a’r hen, gan greu clytwaith o hanes lleol. Roedd y dangosiad cyntaf yn noson fendigedig o ddisglair a chawsom gefnogaeth gref gan y gymuned.”

Nod y prosiect oedd dathlu’r gymuned leol trwy ofyn iddynt ddewis a dethol cynnwys a oedd yn berthnasol iddyn nhw. Darparodd y prosiect nifer o gyfleoedd hyfforddi ar gyfer y gymuned hefyd, ynghyd â chyfle i greu cofnod o agweddau cymdeithasol a diwylliannol bywyd yn eu milltir sgwâr. Prynodd yr ysgol gamerâu fideo ac offer arall er mwyn ffilmio mewn gwahanol leoliadau yn ystod y prosiect; mae’r camerâu fideo wedi bod allan yn y pentrefi lleol, mewn achlysuron cymunedol ac yn yr ysgol. Mae pobl leol o bob oedran wedi bod yn gweithio, ar eu pennau eu hunain ac mewn grwpiau, er mwyn dangos yr hanes a’r straeon sydd wedi codi’n naturiol trwy’r broses o archwilio, ymchwilio a ffilmio ar gyfer y prosiect. Perfformiodd y plant eu sgetshis comedi eu hunain a oedd yn creu darlun clir o fywyd yn yr ardal ar noson y dangosiad cyntaf hefyd.

Cafodd y gymuned gymorth i gynhyrchu’r ffilm gan y gwneuthurwyr ffilmiau cymunedol lleol a’r ffotograffwyr Lleucu Meinir a Heledd Siôn. Bu’r ddwy wrthi’n darparu hyfforddiant mewn technegau ffilmio, golygu a chynhyrchu ffilmiau. Mae pytiau o’r ffilmiau ar gael i’w gweld ar wefan Lleucu Meinir (www.lleucu.com). Mae pobl o’r gymuned wedi cyfrannu eu hamser at y prosiect o’u gwirfodd ac mae hi wedi bod yn boblogaidd dros ben – dywedodd   Lleucu Meinir “Mae hi wedi bod yn fraint cael gweithio ar y prosiect ffilm cymunedol Cadw’r Cof a dod i adnabod y cymunedau yma yng ngorllewin Cymru yn well. Mae degau yn y cymunedau wedi taflu eu hunain i fewn i’r gweithgaredd o gofnodi eu hardaloedd ar ffilm mewn pob math o genres, ac at ddant pob math o bobl. Dw i ond yn gobeithio mae dechrau’r gweithgaredd yw beth sydd wedi cael ei weld yn premiere ffilm Cadw’r Cof ac y bydd pawb yn parhau i gofnodi ac i greu gyda’r offer ffilmio sy’n aros yn yr ysgol.”

Dywedodd Swyddog Cymunedau Gwledig Cynnal y Cardi, Loretta Wigfall “Mae’r prosiect wedi bod yn llwyddiant ysgubol, rydyn ni’n hapus iawn â’r ffordd y mae’r prosiect wedi datblygu, gydag aelodau o’r gymuned yn cymryd perchnogaeth  o’r prosiect ac yn cyfrannu llawer o oriau gwirfoddol ato”.

[slideshow_deploy id=’1746′]