Am 2pm ar 21 Gorffennaf, yn Neuadd Bentref Llangeitho, bydd Amgueddfa Ceredigion a thrigolion Llangeitho’n dathlu 300 mlynedd ers genedigaeth Daniel Rowland, un o sylfaenwyr Methodistiaeth Gymraeg.  Bydd yna gyfleoedd i wisgo yn nillad y 18fed ganrif, dysgu dawnsfeydd y 18fed ganrif a rhoi cynnig ar  y gêm “Rhoi’r Cylch am y Tarw”.

Mae Amgueddfa Ceredigion wedi bod yn trefnu arddangosfa ar fywyd y pregethwr tanbaid hwn, a fydd ar ddangos yn barhaol yn neuadd Eglwys Llangeitho.  Roedd gan Daniel Rowland gysylltiadau cryf â Llangeitho, a threuliodd ei fywyd cyfan yn byw ac yn gweithio o fewn tair milltir i’r pentref.

Esboniodd Andrea de Rome o Amgueddfa Ceredigion bod “yr arddangosfa’n canolbwyntio ar ei fywyd a’i bregethau, a’r gobaith yw y daw hyn yn ffocws ar gyfer yr holl bobl o bedwar ban y byd, sy’n dod i Langeitho bob blwyddyn i ddysgu rhagor am Daniel Rowland.”

Pregethwr pryfoclyd oedd Daniel Rowland, a byddai ei bregethu’n denu miloedd o bobl o bob rhan o Gymru. Byddai’r gynulleidfa’n ymateb yn orfoleddus i’w arddull danbaid, a byddai ei bregethau’n aml yn gadael y cadwedig yn beichio crio, yn dawnsio neu’n neidio o gwmpas y lle. Pan fu rhaid i Daniel Rowland ymadael ag Eglwys Loegr ym 1763, aeth ei gynulleidfa gydag ef ac adeiladu capel newydd iddo gerllaw.

Mae Llangeitho’n gartref i gofeb drawiadol a adeiladwyd ar safle ei gapel gwreiddiol. Esboniodd Mima Morse, un o drigolion Llangeitho “Mae hi’n bwysig i’r bobl newydd sydd wedi ymgartrefu yn y wlad hon ac sy’n gweld y gofeb, yn gweld yr enw Daniel Rowland a’r dyddiadau, eu bod nhw’n gwybod pwy yw e, a’u bod nhw’n gallu dweud ‘Ydyn, rydyn ni’n gwybod ei hanes.’”

Llwyddodd Carrie Canham, Curadur Amgueddfa Ceredigion i ddiogelu cyllid ar gyfer y prosiect yma, a sawl un arall, trwy Cynnal y Cardi. Mae hyn wedi cynnwys cyllid i ariannu nifer o ddarnau sain a gweledol, a fydd ar gael ar-lein yn rhan o Gasgliad y Werin. Mae’n cynnwys cyfle i blant lleol gynhyrchu eu gwaith eu hunain trwy weithio gyda’r cwmni cynhyrchu Movix.  Gellir mwynhau’r darnau hyn ym mis Tachwedd yn rhan o gynhyrchiad theatr ar y cyd â Theatr Felinfach.

Dywedodd Angharad Owen a Lisa-Marie Caruthers, a gymrodd ran ym mhrosiect y cyfryngau, “Mae hi’n bwysig bod yn ymwybodol o’ch treftadaeth. Mae hi’n dda bod yr hen bobl yn gallu siarad â’r rhai ifanc ac esbonio am y pentref a’i hanes.” Caiff yr arddangosfa ei hagor gyda pharti yn Neuadd Bentref Llangeitho ar 21 Gorffennaf, rhwng 2-4pm, gyda’r adloniant gorau yr oedd gan Gymru’r 18fed ganrif i’w gynnig.

I gael rhagor o wybodaeth am Arddangosfa Daniel Rowland cliciwch ar y canlynol – http://www.ceredigionfaithtrail.com/en/profile.php?churchid=40